Dekatyzacja – co to takiego i po co się stosuje?

Czy przytrafiło Ci się kiedyś uszyć ubranie, które po pierwszym praniu okazało się za małe lub zmieniło swój pierwotny kształt? Mimo dokładnego zdejmowania miary, skrupulatnej pracy z wykrojami krawieckimi i pełnego zaangażowania ta przygoda powraca do Ciebie jak bumerang? Powodem skurczonej po praniu odzieży jest brak poddania materiału bardzo ważnemu procesowi, którym jest dekatyzacja. Można przeprowadzić ją w warunkach domowych, ponieważ do jej wykonania niepotrzebne są żadne skomplikowane urządzenia.

Dekatyzacja – co to takiego i po co się stosuje?

Co to jest dekatyzacja?

Każda osoba rozpoczynająca przygodę z szyciem musi wiedzieć, że dostępne w sklepach materiały nie są poddawane dekatyzacji. Nawet jeśli uda Ci się uszyć odzież, której wygląd po praniu będzie taki sam jak przed włożeniem do pralki, nie znaczy to, że w przyszłości nie spotka Cię niemiła niespodzianka. Pamiętaj, że tkaniny jeszcze przed krojeniem należy zdekatyzować.

Czym jest skomplikowanie brzmiąca dekatyzacja? Prostym procesem polegającym na poddaniu materiału działaniu gorącej i zimnej wody oraz pary wodnej. Proces ten sprawia, że włókna wykurczają się, a rozmiar materiału ulega ustabilizowaniu. Jest potrzebny zwłaszcza w przypadku tkanin i dzianin, ponieważ mają one tendencję do kurczenia się pod wpływem wilgoci i wysokiej temperatury. Działanie wody to doskonały sposób na dekatyzację. W połączeniu z wysoką temperaturą gwarantuje, że każde uszyte przez Ciebie ubranie niezależnie od rodzaju tkaniny będzie na miarę nawet po wielu praniach.

Dekatyzacja jest szczególnie potrzebna, jeśli szyjesz dopasowaną odzież. W przypadku luźnych t-shirtów możesz nie zauważyć różnicy. Jeśli jednak weźmiemy pod uwagę skrojoną na miarę bluzkę, zmniejszony choćby o 1 centymetr obwód w biuście sprawi, że nie będzie nadawała się ona do noszenia. Dekatyzując tkaniny i dzianiny, możesz mieć pewność, że efekt będzie zawsze zadowalający.

Inne korzyści dekatyzacji

Proces dekatyzacji to sposób na stabilny rozmiarowo materiał. Jest też sprawdzeniem, w jaki sposób tkanina będzie „zachowywała się” na sylwetce, czy farbuje i czy się mechaci. Dodatkową korzyścią płynącą z dekatyzacji tkanin jest wyeliminowanie chemikaliów wykorzystanych podczas produkcji materiału. Dekatyzując materiał, dowiesz się także, jaka jest jego podatność na zagniecenia, ale przede wszystkim ominie Cię pech zniechęcający do działania.

Jakie materiały należy dekatyzować?

Tkaniny można podzielić ze względu na rodzaj zastosowanych do jej produkcji włókien. Mowa tu o trzech grupach tkanin: naturalnych, sztucznych i syntetycznych. Włókna naturalne pochodzą od zwierząt i roślin. Sztuczne najczęściej są wytwarzane z celulozy, a syntetyki to chemiczne włókna, takie jak poliester, poliamid czy elastan. Naturalne i sztuczne włókna ulegają wykurczaniu się, dlatego wymagają dekatyzacji. Syntetyków nie trzeba dekatyzować, nie mniej jednak warto to robić z uwagi na względy higieniczne. W procesie wykańczania tkanin wykorzystuje się rozmaite środki chemiczne drażniące skórę. Pranie materiałów przed ich krojeniem i szyciem powinno stać się Twoim przyzwyczajeniem.

Sprawdzone sposoby na dekatyzację

Pranie dekatyzujące to obowiązkowa czynność, którą trzeba wykonać w przypadku materiałów naturalnego i sztucznego pochodzenia. Najlepiej wyprać tkaninę w maksymalnej temperaturze rekomendowanej dla danego materiału. Kolejnym etapem dekatyzacji jest odpowiednie wysuszenie tkaniny lub dzianiny. Ciężkie materiały należy suszyć na płasko. Zanim zabierzesz się do krojenia materiału, wyprasuj go, wykorzystując maksymalny wyrzut pary. Niektóre tkaniny z uwagi na fakturę trzeba prasować przez szmatkę. Prasowanie bezpośrednio po ich powierzchni może wybłyszczyć włókna, przez co materiał traci na atrakcyjności. W przypadku wełny i materiałów z włoskami parowanie powinno odbywać się z odległości, na przykład 5 centymetrów.

Jeśli nie masz czasu na trzyetapową dekatyzację, materiał możesz dokładnie wyprasować i wyparować. Lniane tkaniny, które lubią kurczyć się nie tylko po pierwszym, ale też drugim czy trzecim praniu, warto wyprać dwa razy. Jeśli zakupiony materiał strzępi się, przed praniem możesz obrzucić jego brzegi zygzakiem.

Dekatyzacja konkretnych rodzajów materiałów

Jeśli obawiasz się popełnienia błędu podczas dekatyzowania tkanin, skorzystaj z poniższych porad. Specjalnie dla osób, które dopiero uczą się szycia i nie mają dużego doświadczenia z materiałami, przygotowaliśmy wskazówki, jak dekatyzować materiały ze względu na skład surowcowy.

  • Bawełna

Tkaniny bawełniane bez żadnych obaw możesz prać w temperaturze 60 stopni C, delikatnie odwirować i prasować.

  • Len

Tkaniny lniane mające tendencję do kurczenia się, pierz je w temperaturze 60 stopni C. Materiałom tym nic nie stanie się po delikatnym odwirowaniu i prasowaniu gorącym żelazkiem, z dużą ilością pary.

  • Wiskoza

Tkaniny wiskozowe najlepiej namoczyć w zimnej wodzie, a następnie uprać w najwyższej temperaturze, w której będzie prane ubranie. Duża ilość pary z żelazka ustabilizuje rozmiarowo materiał i umożliwi bezproblemowe krojenie i szycie.

  • Wełna

Wełniane tkaniny dekatyzuj, prasując je przez bawełnianą ściereczkę, z dużą ilością pary. Dzianiny wełniane można prać w pralce, pamiętając o ustawieniu programu do prania wełny.

  • Jedwab

Delikatny jedwab należy prać ręcznie i prasować z dużą ilością pary, przez szmatkę.